21-07-2020 r.

Zgody na nabycie nieruchomości rolnej – niezbędne informacje


Wnioski o wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej powinny być kierowane do oddziałów terenowych KOWR, właściwych ze względu na położenie nieruchomości będącej przedmiotem wniosku. Oddział terenowy KOWR znajduje się w każdym województwie - OT w Poznaniu ul. Fredry 12, 61-701 Poznań, tel. (61) 856-06-01, czynny w dni robocze 7:30 - 15:30, e-mail: poznan@kowr.gov.pl, ePUAP: /KOWR_OT_Poznan/SkrytkaESP.

Przepisy ustawy nie nakładają obowiązku posługiwania się sformalizowanym drukiem, czy ściśle określonym wzorem wniosku. Aby wniosek spełniał swoją rolę, powinien zawierać wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie, winien być podpisany przez wnoszącego żądanie, a także powinien zawierać:

  1. oznaczenie zbywcy i nabywcy nieruchomości rolnej z podaniem ich adresów zamieszkania albo siedziby oraz w przypadku osoby fizycznej – numer identyfikacyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) zbywcy i nabywcy nieruchomości rolnej, jeżeli został nadany, natomiast jeżeli osoba fizyczna nie posiada obywatelstwa polskiego – kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości;
  2. oznaczenie zbywanej nieruchomości rolnej według ewidencji gruntów i budynków;
  3. uzasadnienie wniosku zawierające w szczególności cel, dla którego nieruchomość rolna jest nabywana, oraz przewidywany sposób jej wykorzystania.

Do wniosku dołącza się:

  1. wypis z ewidencji gruntów i budynków dla zbywanej nieruchomości rolnej;
  2. odpis księgi wieczystej lub zaświadczenie wydane na podstawie zbioru dokumentów prowadzonego dla zbywanej nieruchomości rolnej, lub informację o numerze księgi wieczystej dostępnej w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych;
  3. zaświadczenie o przeznaczeniu zbywanej nieruchomości rolnej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego;
  4. dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do uzyskania zgody;
  5. oświadczenie zbywcy nieruchomości rolnej o zamiarze zbycia nieruchomości rolnej na rzecz wnioskodawcy - w przypadku wniosku składanego przez nabywcę;
  6. oświadczenie zbywcy nieruchomości rolnej - w przypadku wniosku składanego przez zbywcę, o:
    • braku możliwości sprzedaży nieruchomości rolnej na rzecz rolnika indywidualnego,
    • stalonej z nabywcą nieruchomości rolnej cenie sprzedaży nieruchomości rolnej.
  7. dowód uiszczenia opłaty skarbowej - w wysokości 10 zł wniesionej na rachunek: 21 1030 1508 0000 0005 5000 0070,
  8. stosownie
    • pełnomocnictwo (wyłącznie w przypadku, gdy wnioskodawca działa przez pełnomocnika),
    • dokument poświadczający prawo do reprezentacji (wyłącznie w przypadku, gdy stroną jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej lub osoba małoletnia; zgodnie z art. 33 kpa),
    • wypis z KRS lub stosowny dokument potwierdzający status osoby prawnej niezarejestrowanej na terytorium Polski (wyłącznie w przypadku, gdy stroną jest osoba prawna),
    • uchwałę Zgromadzenia Wspólników lub Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy – w przypadku, gdy wymagana jest ona do zbycia nieruchomości.

Wniosek o wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej powinien być złożony w oryginale w oddziale terenowym Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, właściwym ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Tam też można uzyskać dodatkowe informacje, dotyczące m.in. sposobu wypełnienia wniosku.

Dokumenty powinny być złożone w oryginale, bądź w formie odpisów lub wyciągów poświadczonych z oryginałem przez notariusza, albo występującego w sprawie pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym.

W przypadku osobistego składania wniosku w oddziale terenowym KOWR, upoważniony pracownik KOWR, któremu zostanie okazany oryginał dokumentu wraz z jego kopią, poświadczy zgodność kopii z oryginałem.

Wniosek zbywcy

Do pobrania: Przykładowy wniosek zbywcy

Nabycie nieruchomości rolnej, za zgodą Dyrektora Generalnego, w trybie decyzji administracyjnej, wydanej na wniosek zbywcy nieruchomości rolnej może nastąpić, jeżeli:

  1. wykaże on, że nie było możliwości sprzedaży nieruchomości rolnej rolnikowi indywidualnemu, chyba że nabycie tej nieruchomości ma nastąpić na podstawie innej niż sprzedaż czynności prawnej,
  2. nabywca nieruchomości rolnej zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej,
  3. w wyniku nabycia nieruchomości rolnej nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych.

Ad. 1)

Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa udostępnił system teleinformatyczny pod adresem erolnik.gov.pl umożliwiający zamieszczanie nieodpłatnie ogłoszeń o zamiarze sprzedaży nieruchomości rolnych oraz odpowiedzi rolników indywidualnych na te ogłoszenia.
Ogłoszenie o zamiarze sprzedaży nieruchomości rolnej publikowane na ww. portalu powinno zawierać co najmniej:

Odpowiedź na ogłoszenie może być zamieszczona wyłącznie przez rolnika indywidualnego, w myśl ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego:

W celu wykazania, że nie było możliwości sprzedaży nieruchomości rolnej rolnikowi indywidualnemu – w przypadku wniosku złożonego od dnia 12.06.2020 r. – uważa się, że warunek ten został spełniony, jeżeli:

Uważa się również, że warunek ten został spełniony w przypadku, gdy odpowiedź na ogłoszenie o nieruchomości rolnej wpłynęła, ale:

Jeżeli wniosek o nabycie nieruchomości rolnej zostanie złożony po upływie 6 miesięcy od dnia upływu terminu publikacji ogłoszenia o zamiarze sprzedaży nieruchomości rolnej na ww. portalu udostępnionym przez KOWR – wówczas Dyrektor Generalny KOWR odmówi wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej.

W przypadku, gdy nabycie nieruchomości ma nastąpić na podstawie innej czynności prawnej niż sprzedaż - zbywca nieruchomości rolnej, w składanym do KOWR wniosku - oświadcza, że nabycie nieruchomości nastąpi na podstawie innej czynności prawnej niż sprzedaż i wskazuje jaka to jest czynność prawna (np. darowizna, zamiana itp.)

Ad. 2)

Nabywca nieruchomości rolnej w składanym przez zbywcę do KOWR wniosku zobowiązuje się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej. Pod pojęciem „prowadzenia działalności rolniczej” należy rozumieć prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

Ad. 3)

Wystarczające będzie złożenie przez nabywcę oświadczenia o powierzchni wszystkich nieruchomości rolnych, których jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem oraz dzierżawcą. Wniosek tego rodzaju może złożyć każdy właściciel (wszyscy współwłaściciele) nieruchomości rolnej.

Stronami postępowania administracyjnego dotyczącego zgody na nabycie nieruchomości rolnej są zbywca i nabywca nieruchomości rolnej.

Wniosek osoby fizycznej zamierzającej utworzyć gospodarstwo rodzinne

Do pobrania: Przykładowy wniosek osoby fizycznej zamierzającej utworzyć gospodarstwo rodzinne

Nabycie nieruchomości rolnej, za zgodą Dyrektora Generalnego KOWR, w trybie decyzji administracyjnej, wydanej na wniosek osoby fizycznej zamierzającej utworzyć gospodarstwo rodzinne może nastąpić, jeżeli:

  1. posiada ona kwalifikacje rolnicze,
  2. zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej,
  3. zobowiąże się do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości rolnej na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, która wejdzie w skład tworzonego gospodarstwa rodzinnego.

Ad. 1)
W przypadku, jeśli nabywca - osoba fizyczna nie posiada wykształcenia rolniczego zasadniczego zawodowego, zasadniczego branżowego, średniego, średniego branżowego lub wyższego – oprócz posiadanego dyplomu szkoły - musi potwierdzić określony staż pracy w rolnictwie. Nabywca nieruchomości rolnej dołącza do wniosku oryginały/odpisy, potwierdzone kopie dyplomów potwierdzających ukończenie określonej szkoły oraz w razie potrzeby również dokumenty potwierdzające staż pracy.

Ad. 2)
Nabywca nieruchomości rolnej w składanym do KOWR wniosku zobowiązuje się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej. Pod pojęciem „prowadzenia działalności rolniczej” należy rozumieć prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

Ad. 3)
Nabywca we wniosku zobowiązuje się do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, która wejdzie w skład tworzonego gospodarstwa rodzinnego.

Wniosek tego rodzaju może złożyć wyłącznie osoba fizyczna, posiadająca kwalifikacje rolnicze i zamierzająca utworzyć gospodarstwo rodzinne.

Wniosek osoby fizycznej zamierzającej powiększyć gospodarstwo rolne

Do pobrania: Przykładowy wniosek osoby fizycznej zamierzającej powiększyć gospodarstwo rolne

Nabycie nieruchomości rolnej, za zgodą Dyrektora Generalnego KOWR, w trybie decyzji administracyjnej, wydanej na wniosek osoby fizycznej zamierzającej powiększyć gospodarstwo rolne może nastąpić, jeżeli:

  1. przyznano jej pomoc, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020,
  2. nabycie nieruchomości rolnej będzie zgodne z warunkami przyznanej pomocy, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020,
  3. zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej,
  4. zobowiąże się do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, wchodzących w skład posiadanego gospodarstwa rolnego,
  5. w wyniku nabycia nieruchomości rolnej nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych.

Ad. 1 i 2)
Nabywca nieruchomości rolnej załącza do składanego do KOWR wniosku dokumenty potwierdzające spełnienie przesłanek określonych w pkt 1 i 2, w tym np.: decyzję potwierdzającą przyznanie pomocy, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Ad. 3)
Nabywca nieruchomości rolnej w składanym do KOWR wniosku zobowiązuje się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej.
Pod pojęciem „prowadzenia działalności rolniczej” należy rozumieć prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

Ad. 4)
Nabywca we wniosku zobowiązuje się do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, która wejdzie w skład tworzonego gospodarstwa rolnego.

Ad. 5)
Wystarczające będzie złożenie przez nabywcę oświadczenia o powierzchni wszystkich nieruchomości rolnych, których jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem oraz dzierżawcą.
Wniosek tego rodzaju może złożyć wyłącznie osoba fizyczna zamierzając powiększyć gospodarstwo rolne, której przyznano pomoc, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, a nabycie nieruchomości rolnej jest zgodne z warunkami przyznanej pomocy.

Wniosek uczelni

Do pobrania: Przykładowy wniosek uczelni

Nabycie nieruchomości rolnej, za zgodą Dyrektora Generalnego KOWR, w trybie decyzji administracyjnej, wydanej na wniosek uczelni może nastąpić, jeżeli nieruchomość rolna:

  1. jest niezbędna dla realizacji przez nią celów dydaktycznych lub prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych,
  2. będzie wykorzystywana na cele rolnicze.

Ad. 1)
Uczelnia załącza do składanego do KOWR wniosku: oświadczenie w zakresie działalności rolniczej, którą zamierza prowadzić na nabywanej nieruchomości rolnej oraz inne dokumenty potwierdzające spełnienie przesłanki określonej w pkt 1, w tym np.: akt założycielski, statut oraz/lub inny dokument, który określa jej cele dydaktyczne związane z prowadzeniem badań naukowych lub prac rozwojowych, do realizacji których niezbędne jest nabycie nieruchomości rolnej.

Ad. 2)
Uczelnia zobowiązuje się do wykorzystywania nabywanej nieruchomości rolnej na cele rolnicze. Pod pojęciem „prowadzenia działalności rolniczej” należy rozumieć prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

Wniosek tego rodzaju może złożyć wyłącznie uczelnia, dla której nabycie nieruchomości rolnej jest niezbędne dla realizacji przez nią celów dydaktycznych lub prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych.

Wniosek inwestora

Do pobrania: Przykładowy wniosek inwestora

Nabycie nieruchomości rolnej, za zgodą Dyrektora Generalnego KOWR, w trybie decyzji administracyjnej, wydanej na wniosek inwestora – zamierzającego nabyć nieruchomość rolną pod inwestycję celu publicznego, może nastąpić, jeżeli:

  1. nieruchomość rolna położona jest w obszarze rozmieszczenia inwestycji celu publicznego, stanowiącej realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami lub w granicach linii rozgraniczających teren lokalizacji takiej inwestycji ustalonych w ostatecznej decyzji administracyjnej. Inwestor załącza do składanego do KOWR wniosku decyzję administracyjną, w której ustalono lokalizację inwestycji, potwierdzającą położenie nieruchomości rolnej w obszarze rozmieszczenia inwestycji celu publicznego lub w granicach linii rozgraniczających teren lokalizacji takiej inwestycji.
  2. zobowiąże się do rozpoczęcia realizacji inwestycji w terminie 12 miesięcy od dnia nabycia nieruchomości rolnej. Inwestor zobowiązuje się do rozpoczęcia realizacji inwestycji w terminie 12 miesięcy od dnia nabycia nieruchomości rolnej.
  3. określi termin zrealizowania inwestycji. Niezbędne będzie złożenie przez inwestora oświadczenia o terminie zakończenia realizacji inwestycji.

Wniosek tego rodzaju może złożyć wyłącznie inwestor, który zamierza zrealizować inwestycję celu publicznego, na nabywanej nieruchomości rolnej położonej w obszarze rozmieszczenia inwestycji celu publicznego stanowiącej realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami lub w granicach linii rozgraniczających teren lokalizacji takiej inwestycji ustalonych w ostatecznej decyzji administracyjnej.

Termin rozpatrzenia wniosku

Zgodnie z Kpa załatwienie sprawy powinno nastąpić niezwłocznie, a w przypadku spraw wymagających postępowania wyjaśniającego załatwienie sprawy powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia, tj. do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Należy podkreślić, że to żądanie strony determinuje zakres prowadzonego postępowania - powinno więc ono zawierać dokładny zakres żądania, poprzez wskazanie czy wnoszone jest ponaglenie na bezczynność, czy też na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej. W przypadku, gdy treść wniosku budzi wątpliwości, organ administracji publicznej nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zakresu jej żądania. Pismo stanowiące ponaglenie na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania powinno być podpisane, gdyż w przeciwnym wypadku pismo takie może pozostać bez rozpatrzenia.

Uprawomocnienie decyzji

Stwierdzenie ostateczności decyzji administracyjnej dotyczącej wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej (tj. zgody, o której mowa w art. 2a ust. 4 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego).

Decyzja staje się ostateczna, jeżeli żadna ze stron nie wniosła odwołania, bądź upłynął 14-dniowy termin od dnia doręczenia decyzji do wniesienia odwołania. Organ jest zobowiązany skompletować wszystkie dowody potwierdzające doręczenie decyzji stronom postępowania.

Potwierdzeniem doręczenia jest:

W trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu, który wydał decyzję. Z dniem doręczenia organowi oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna.

Jeśli zachodzi jedna z opisanych powyżej sytuacji, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa może:

  1. wydać zaświadczenie potwierdzające, że decyzja stała się ostateczna,
  2. nadać klauzulę ostateczności decyzji.

Ad. 1)
Wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że decyzja stała się ostateczna – następuje na wniosek strony i wymaga wniesienia opłaty skarbowej za każdy egzemplarz zaświadczenia w kwocie 17 zł. Do ww. wniosku należy dołączyć dowód uiszczenia takiej opłaty. W przypadku złożenia takiego wniosku - zaświadczenie wydawane jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni.

Ad. 2)
W celu nadania klauzuli ostateczności decyzji należy przedłożyć w Oddziale Terenowym KOWR, w którym rozpatrywany był wniosek o wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej, oryginał decyzji, bądź przesłać go pocztą, z prośbą o dokonanie takiej czynności i zwrotne przesłanie. Z uwagi na fakt, iż nadanie klauzuli ostateczności jest odpowiednikiem zaświadczenia - wymaga wniesienia opłaty skarbowej za każdy egzemplarz w kwocie 17 zł. Wraz z oryginałem decyzji należy przedłożyć dowód uiszczenia takiej opłaty.

Do pobrania: Przykładowe oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego ostateczność decyzji

Jeżeli strona wystąpi o nadanie klauzuli ostateczności - KOWR dokona tego niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni.

Opłatę skarbową wnosi się poprzez wpłatę 17 zł do kasy Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy – Centrum Obsługi Podatnika, plac Bankowy 3/5, 00-950 Warszawa lub też na rachunek bankowy 21 1030 1508 0000 0005 5000 0070 przeznaczony dla wpłat opłaty skarbowej, z dopiskiem odpowiednio: „opłata skarbowa za wydanie zaświadczenia".

Odwołanie od decyzji

Na podstawie art. 127 Kodeksu postępowania administracyjnego od decyzji Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa służy stronie odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Warszawie za pośrednictwem organu pierwszej instancji w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Decyzja staje się ostateczna, jeżeli żadna ze stron nie wniosła odwołania, bądź upłynął 14-dniowy termin od dnia doręczenia decyzji do wniesienia odwołania.

W trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu, który wydał decyzję. Z dniem doręczenia organowi oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna. Wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że decyzja stała się ostateczna – następuje na wniosek strony i wymaga wniesienia opłaty skarbowej za każdy egzemplarz zaświadczenia w kwocie 17 zł. Do ww. wniosku należy dołączyć dowód uiszczenia takiej opłaty.

Oświadczenie wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej najlepiej kierować od razu do Oddziału Terenowego KOWR, w którym rozpatrywany był wniosek o wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej (tj. zgody, o której mowa w art. 2a ust. 4 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego).

Na podstawie www.kowr.gov.pl

Powrót