28-04-2020 r.

Z roku na rok zainteresowanie uprawą dyni w Polsce rośnie, ponieważ warzywo to coraz chętniej kupowane jest przez konsumentów pod różnymi postaciami. Pozwala na spożycie bezpośrednie oraz wykorzystanie w przemyśle spożywczym jako dodatku w piekarnictwie czy jako surowca do tłoczenia oleju. Ma także zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym oraz może być stosowana jako pasza w formie świeżej, kiszonki lub suszu. Ta różnorodność zastosowań sprawia, że uprawa dyni może być opłacalna. Istnieje bowiem wiele alternatyw jeśli chodzi o kierunki jej zbytu.

Źródło: www.dobrodzieje.com.pl

Wartości odżywcze dyni są olbrzymie. Jest źródłem wielu cennych składników takich jak: potas (278mg/100g), wapń (66mg/100g), fosfor (43mg/100g), magnez (14mg/100g) i żelazo (0,8mg/100g). Zawiera także śladowe ilości selenu, miedzi, manganu czy cynku. Oczywiście dynie charakteryzuje wysoka zawartość karotenów – głównie α i β, co jest uzależnione od intensywności barwy miąższu. Im bardziej intensywna barwa dyni, tym większa ilość karotenów. Warto wspomnieć, że dynia zawiera znikome ilości tłuszczów i białek, nieco więcej jest węglowodanów. Istotna jest też zawartość substancji balastowych, czyli błonnika, który wspomaga trawienie. Pestki dyni to znakomite źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych i związków z grupy fitosteroli. W 100 g dyni jest tylko 30 kcal.

Miąższ dyni zawiera całą gamę witamin, zaczynając od witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, czyli A, E i K, przez rozpuszczalne w wodzie, takie jak witamina C czy witaminy z grupy B. Obecne w dyni substancje balastowe przeciwdziałają zaparciom i obniżają poziom cholesterolu. Spożywanie świeżego soku z dyni działa moczopędnie, dzięki czemu jest stosowany w leczeniu schorzeń nerek. Duża ilość potasu pomaga regulować gospodarkę wodną organizmu i wspomaga funkcjonowanie nerek. Spożywanie dyni może obniżyć poziom glukozy we krwi, zapobiegając cukrzycy. Ponadto obecność witamin C i E oraz cynku i selenu działa wspomagająco na układ immunologiczny. Pestki dyni są bogate w fitosterole i cynk, a co za tym idzie przypisuje się im funkcję ochronną przed powiększeniem gruczołu prostaty. Nasiona znajdują również zastosowanie w leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej i skóry.

Uprawa dyni to tradycyjnie domena Austrii, Czech, Rosji, a teraz także Polski. Według systematyki dynia (Cucurbita pepo) tak samo, jak ogórek, kabaczek czy melon zaliczana jest do warzyw z rodziny dyniowatych. Dynia to roślina jednoroczna, pochodząca z kontynentu amerykańskiego. Jest wrażliwa na przymrozki, a podczas wegetacji do prawidłowego wzrostu potrzebuje dużych ilości wody. Jest uprawiana głównie z siewu wprost do gruntu, ale może być uprawiana również z rozsady. Nasiona wysiewa się do „ogrzanego” gruntu dopiero w połowie maja. Plantacje najlepiej zakładać na glebach o uregulowanych stosunkach powietrzno-wodnych. Najlepsze plony uzyskuje się na glebach żyznych, przepuszczalnych, zasobnych w próchnicę i składniki pokarmowe, szybko nagrzewających się, o kwasowości pH 6,5-7,2. Nawożenie obejmuje zastosowanie nawozu organicznego w postaci obornika w dawce 250-300 dt/ha oraz mineralnego w ilości 20-40 kg N/ha, 25-25 kg P2O5/ha oraz 60-80 kg K2O/ha. Dynia nie lubi świeżego wapnowania, dlatego w sytuacji podniesienia odczynu gleby najlepiej wapnowanie wykonać pod przedplon. Warto zauważyć, że roślina ta sama jest dobrym przedplonem dla innych warzyw, ponieważ pozostawia po sobie stanowisko wolne od chwastów i w dobrej strukturze. Może stanowić cenny element płodozmianu.

Tak jak w przypadku innych upraw tak i tu istnieją odmiany dostosowane do określonego użytkowania. Do przetwórstwa najlepiej nadają się duże dynie z grubą warstwą miąższu. Te zbierane na pestki muszą być dostosowane do możliwości technicznych sprzętu jakim będą zbierane owoce dyni. W przypadku przeznaczenia do bezpośredniego spożycia najlepsze są dynie nie za duże 2-2,5 kg, ładnie i równo wybarwione. Zbiór w tym przypadku prowadzi się ręcznie by uniknąć uszkodzenia owoców, co może prowadzić do gnicia.

Plony dyni, w zależności od odmiany mogą sięgać od 20 do 50 t/ha, a przy sprzyjającej pogodzie (lata przekropne) nawet 70 ton. Przy przechowaniu trzeba się jednak liczyć ze stratami na gnicie. Przyjmuje się, że jest to wielkość około 5% na tydzień. Plon pestek dyni może wynieść około 500 - 700 kg/ha. Tu jednak przy sprzedaży trzeba spełnić kilka wymogów, dzięki którym możliwe jest uzyskanie dobrej ceny. Nie wystarczy tylko posiać dynie, wybrać pestki, wysuszyć i od razu sprzedać. Odbiorcy wymagają, żeby towar odpowiednio przygotować. W grę wchodzi czyszczenie pestek, pozbycie się zewnętrznej osłonki, której obecność zakłóca proces sortowania sortownikami optycznymi. Można też pomyśleć o urządzeniu do polerki pestek.

Uprawa dyni z pozoru wydaje się łatwa. Trzeba jednak pamiętać o zachowaniu kilku warunków, a głównie o tym, że dynia nie lubi zimna i przymrozki, które wystąpią przed zbiorem (który zaczyna się od połowy września) mogą zniszczyć dużą cześć plonu, bo przemarznięta dynia nie nadaje się do przechowania.

Źródło: www.dobrodzieje.com.pl

Dynia ma bez wątpienia potencjał rynkowy. Warunkiem jego wykorzystania jest jednak właściwe przygotowania dyni do sprzedaży. Konsumenci oczekują produkty, z którego będą mogli sami wytwarzać różne dania gotowe ale nie będą musieli zajmować się pracochłonnym obieraniem dyni. Taką ofertę stworzyła Grupa Producentów Warzyw Chrobry z Kłecka. Członkowie grupy prowadzą profesjonalne plantacje dyni, która następnie trafia do ich przetwórni i chłodni. Grupa realizuje eksport dyni do Niemiec i Czech a także przetwarza dynię na pakowane próżniowo i gotowane w autoklawie kawałki dyni, z których konsument może następnie przygotować zupę, ciasto dyniowe, naleśniki czy inne potrawy.

Te i inne produkty Grupy można również nabyć poprzez ich sklep internetowy www.dobrodzieje.com.pl/sklep.html